Chỉ là một buổi tối cuối tháng 1, tôi ngồi ghi lại các khoản chi Tết như mọi năm: thực phẩm, quà biếu, lì xì, dọn dẹp, quần áo, đi lại. Những khoản quen thuộc, năm nào cũng có. Nhưng khi gõ dòng cuối cùng và cộng tổng, con số hiện ra là 62 triệu đồng .

Tôi giật mình. Chồng tôi thì thở dài, càu nhàu: "Tết nhất gì mà tốn thế?".

62 triệu - không phải vì xa xỉ, mà vì mọi thứ dồn lại cùng lúc

Gia đình tôi sống ở TP.HCM, có 3 con đang tuổi đi học. Thu nhập gộp của hai vợ chồng khoảng 45-48 triệu đồng/tháng . Không phải quá thấp, nhưng cũng không đủ dư dả để chi hơn 60 triệu cho vài ngày Tết mà không ảnh hưởng tới những tháng sau.

Điều khiến tôi bối rối là: không có khoản nào trong bảng chi tiêu này thực sự vô lý .

BẢNG CHI TIÊU TẾT (DỰ TRÙ BAN ĐẦU)

Nhìn từng dòng, tôi đều có lý do để giữ lại:

- Thực phẩm: nhà đông người, Tết ăn uống nhiều ngày

- Quà biếu: hai bên gia đình, không thể quá chênh lệch

- Lì xì: con cái, cháu nhỏ, họ hàng

- Trang trí, dọn dẹp: năm nào cũng phát sinh

- Quần áo: trẻ con lớn nhanh, không mua cũng khó

- Đi lại, du xuân: Tết ở TP.HCM không đi đâu thì cũng tốn tiền di chuyển

Vấn đề không nằm ở từng khoản, mà nằm ở tổng cộng .

Khi tiền Tết trở thành nguyên nhân gây căng thẳng

Từ lúc con số 62 triệu xuất hiện, câu chuyện trong nhà bắt đầu xoay quanh tiền. Chồng tôi không ngồi cộng bảng, nhưng phản ứng rất rõ: càu nhàu, bực bội, lo lắng.

"Tết chưa tới mà đã thấy mệt", anh nói.

Còn tôi thì vắt óc không biết cắt ở đâu . Cắt mạnh tay thì sợ thiếu trước hụt sau. Giữ nguyên thì chắc chắn sau Tết sẽ phải thắt chặt chi tiêu sinh hoạt, ảnh hưởng đến cả gia đình.

Tôi nhận ra: Vấn đề không phải "có bỏ được khoản nào không"

Sau một buổi tối ngồi nhìn bảng chi tiêu mà không sửa được dòng nào, tôi nhận ra mình đang đi sai hướng. Tôi không thể hỏi: bỏ khoản nào , mà phải hỏi lại: mình có đang chi tiêu Tết vượt quá khả năng chịu đựng tài chính của gia đình không?

Từ câu hỏi đó, tôi bắt đầu làm lại bảng chi tiêu theo cách khác:

- Chốt trần ngân sách Tết

- Mỗi khoản phải nằm trong trần đó

- Nếu muốn tăng khoản này, buộc phải giảm khoản khác

Kế hoạch mới: Giữ Tết trong giới hạn 45 triệu

Sau khi bàn lại với chồng, chúng tôi thống nhất khóa trần chi tiêu Tết ở mức 45 triệu đồng – bằng đúng một tháng thu nhập, coi đó là giới hạn không được vượt.

BẢNG CHI TIÊU TẾT SAU KHI ĐIỀU CHỈNH

Chúng tôi không "cắt sạch", mà giảm đồng đều :

- Giảm mua tích trữ thực phẩm, mua theo ngày

- Gộp quà biếu, ưu tiên thiết thực hơn hình thức

- Thống nhất mức lì xì từ đầu để không phát sinh

- Bỏ bớt trang trí mới, tận dụng đồ cũ

- Hạn chế lịch du xuân dày đặc

Điều thay đổi lớn nhất không nằm ở con số

Khi bảng chi tiêu mới được chốt, không khí trong nhà dịu lại rõ rệt. Chồng tôi không còn càu nhàu mỗi khi nghe tới chữ "Tết". Còn tôi thì bớt cảm giác nặng đầu vì biết mọi khoản chi đã nằm trong tầm kiểm soát .

Tết chưa tới, nhưng áp lực đã giảm đi một nửa.

Nhìn lại con số 62 triệu ban đầu, tôi hiểu vì sao mình hoảng. Không phải vì nghèo, mà vì đã để Tết vượt khỏi khả năng tài chính của gia đình . Và khi tiền vượt ngưỡng, mệt mỏi không chỉ nằm ở ví, mà lan sang cả không khí trong nhà.

Bài học lớn nhất tôi rút ra không phải là "phải tiêu ít", mà là phải đặt giới hạn trước khi tiêu . Khi Tết nằm trong giới hạn đó, niềm vui không mất đi, chỉ là bớt đi rất nhiều áp lực không cần thiết.